Цішка Гартны: пісьменнік, паэт, драматург, акадэмік

Цішка Гартны (сапраўднае імя — Дзмітрый Фёдаравіч Жылуновіч) — адна з самых яркіх і драматычных фігур беларускай культуры XX стагоддзя. Ён увайшоў у гісторыю адначасова як першы пралетарскі паэт Беларусі і заснавальнік рабочай тэмы ў нацыянальнай літаратуры.

Нарадзіўшыся ў 1887 годзе ў Капылі ў сям'і селяніна, ён з дванаццаці гадоў батрачыў пастухом, а затым асвоіў рамяство гарбара. Менавіта цяжкая фізічная праца і ранняе знаёмства з рэвалюцыйнымі ідэямі сфармавалі яго ўнікальны голас. Цішка Гартны стаў заснавальнікам рабочай тэмы ў беларускай літаратуры. Яго пяру належыць першы нацыянальны раман «Сокі цаліны», над якім ён працаваў з 1914 па 1929 год. Крытыкі адзначалі рэалізм яго прозы: ён пісаў пра завадскія будні, пра побыт мястэчка і пра рэвалюцыю без прыкрас, але з глыбокай любоўю да чалавека працы. Акрамя прозы, ён пакінуў яркі след як паэт, драматург і літаратурны крытык. У 1928 годзе быў абраны акадэмікам Акадэміі навук БССР.

Сёння Цішка Гартны ўзгадваецца як мастак, які першым у беларускай літаратуры паказаў постаць рабочага і здолеў спалучыць паэтычнасць народнай душы з жорсткай рэальнасцю індустрыяльнай эпохі.

 

facebook