Феадосій Шынклер: Голас рабочага чалавека

9 (22) верасня 1903 года на станцыі Ізяслаўль (цяпер станцыя «Беларусь» у Заслаўі) у сям’і чыгуначніка нарадзіўся беларускі пісьменнік Феадосій Сяргеевіч Шынклер, вядомы таксама пад літаратурным псеўданімам Федас (Хведас) Шынклер. Адзін з першых у беларускай літаратуры ён звярнуўся да тэмы рабочага класа, паказваючы новыя, інтэрнацыянальныя адносіны паміж людзьмі.

Пасля нараджэння Феадосія яго бацька, Сяргей Канстанцінавіч Шынклер, быў прызначаны начальнікам станцыі «Рудзенск». Тут прайшло дзяцінства будучага пісьменніка. Сям’я Шынклераў была культурнай і інтэлігентнай: у доме была вялікая бібліятэка, маці прывівала дзецям любоў да музыкі і тэатра.

З дзяцінства Феадосій праяўляў цікавасць да літаратуры і вызначаўся прыкметнымі здольнасцямі да моў і літаратурнай творчасці. Нягледзячы на яго гуманітарныя схільнасці, бацькі вырашылі аддаць сына ў Мінскае рэальнае вучылішча, разлічваючы даць яму практычную прафесію.

Пасля заканчэння вучылішча Феадосій Шынклер працаваў тэлеграфістам на чыгуначнай станцыі ў Асіповічах. Адначасова на грамадскіх пачатках загадваў бібліятэкай і клубам, а таксама супрацоўнічаў з літаратурнымі выданнямі, дзе публікаваў фельетоны, рэцэнзіі і артыкулы.

У канцы 1928 - пачатку 1929 года Шынклер напісаў замалёўку «Чую покліч», якая стала важнай вяхой у яго творчым станаўленні і канчаткова ўмацавала яго жаданне прысвяціць сябе літаратуры.

Неўзабаве па запрашэнні Міхася Лынькова Феадосій Шынклер пераехаў у Бабруйск і пачаў працаваць у газеце «Камуніст». Тут былі апублікаваны яго першыя творы - апавяданне «Пас зачапіў» і замалёўка «Чую покліч». У рэдакцыі «Камуніста» Шынклер быў адказным сакратаром, фактычна першым памочнікам рэдактара, а таксама кіраваў аддзяленнем літаратурнага аб’яднання Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў - БелАПП.

У канцы 1920-х - пачатку 1930-х гадоў пісьменнік стварыў аповесць «Сонца пад шпалы». Твор атрымаў вядомасць, а сам Феадосій Шынклер стаў прыкметнай постаццю ў літаратурных колах.

У 1932 годзе Шынклер перайшоў на працу ў газету «Ударнік» палітаддзела чыгуначнага вузла ў Жлобіне. Праз тры гады яго запрасілі ў Мінск, дзе ён працаваў у газеце «Літаратура і мастацтва», а затым у літаратурным часопісе «Полымя». У гэты перыяд пісьменнік актыўна займаўся літаратурнай творчасцю, у тым ліку ствараў творы для дзяцей.

Пачатак Вялікай Айчыннай вайны застаў Феадосія Шынклера ў Мінску. 25 чэрвеня 1941 года яму разам з сям’ёй удалося выехаць з горада. Яны спыніліся ў Свярдлоўску, дзе пісьменнік працягнуў працаваць і займацца літаратурнай дзейнасцю. Тут ён стварыў аповесць «Пульс жыцця», прысвечаную працы тэлеграфістаў.

У канцы сакавіка 1942 года Феадосій Шынклер быў прызваны ў армію. Пасля навучання ў пяхотным вучылішчы ў горадзе Кыштыме Чалябінскай вобласці ён атрымаў званне малодшага лейтэнанта, а ў верасні 1942 года быў накіраваны ў вайсковую частку, якая фарміравалася на Урале.

Вайсковая частка Шынклера была накіравана пад Сталінград, дзе ў гэты час ішлі цяжкія баі. 25 кастрычніка 1942 года камандзір узвода 1-й роты 93-й асобнай стралковай дывізіі, малодшы лейтэнант Феадосій Сяргеевіч Шынклер, загінуў пад Сталінградам на вышыні 95,9 каля пасёлка Бекетаўка.

Творчая спадчына Феадосія Шынклера працягнула жыць і пасля яго гібелі. Зборнік выбраных твораў пісьменніка выйшаў толькі ў 1984 годзе ў серыі кніг пісьменнікаў-франтавікоў, якія не вярнуліся з вайны.

Феадосій Сяргеевіч Шынклер пакінуў прыкметны след у беларускай літаратуры 1920-1930-х гадоў. Яго творчасць звязана з тэмамі працы, чалавека працы, сацыяльных перамен і новых адносін паміж людзьмі, а яго лёс стаў часткай гісторыі пакалення беларускіх пісьменнікаў, жыццё якіх абарвала вайна.

facebook