Янка Казека: літаратуразнаўца, крытык і рэдактар беларускай культуры

111 гадоў таму, 31 жніўня 1915 года, у вёсцы Кострычы на Магілёўшчыне нарадзіўся беларускі літаратуразнаўца і крытык Янка Казека (Іван Дарафеевіч Казека). Яго жыццё было цесна звязана з беларускай літаратурай, журналістыкай, выдавецкай справай і культурнай асветай.

Янка Казека нарадзіўся ў сялянскай сям’і. З 1931 года працаваў на Бабруйскім дрэваапрацоўчым камбінаце, а ў 1933-1934 гадах - у рэдакцыі газеты «За ўдарныя тэмпы». У 1938 годзе скончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага і працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў Дукорскай сярэдняй школе.

У 1939–1954 гадах служыў у Чырвонай арміі. У гады Вялікай Айчыннай вайны быў армейскім палітработнікам, у 1941 годзе быў паранены пад Ельняй.

Пасля вайны Казека вярнуўся да літаратурнай і выдавецкай працы. У 1954-1957 гадах працаваў у рэдакцыі газеты «Літаратура і мастацтва», а ў 1957-1967 гадах узначальваў Дзяржаўнае выдавецтва Беларускай ССР - выдавецтва «Беларусь».

З 1967 года працаваў у выдавецтве «Беларуская савецкая энцыклапедыя імя Петруся Броўкі»: загадваў рэдакцыяй, быў намеснікам галоўнага рэдактара, а з 1980 года -старэйшым навуковым рэдактарам.

Янка Казека ўнёс значны ўклад у развіццё беларускай літаратурнай крытыкі і выдавецкай справы. Ён даследаваў літаратурны працэс, займаўся рэдагаваннем і папулярызацыяй беларускай культурнай спадчыны.

У 1975 годзе яму было прысвоена званне заслужанага работніка культуры Беларускай ССР, а ў 1976 годзе ён стаў лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі Беларускай ССР. З 1954 года - член Саюза пісьменнікаў СССР.

Янка Казека памёр 3 сакавіка 2000 года. Яго жыццё - прыклад шматгадовай працы на карысць беларускай літаратуры, культуры і кніжнай справы.

 

facebook