Нарадзіўшыся ў сялянскай сям'і ў вёсцы Боркі Капыльскага раёна, ён прайшоў нялёгкі шлях: скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю, вучыўся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, працаваў настаўнікам, грузчыкам, супрацоўнікам рэдакцыі. Але галоўнай справай яго жыцця стала літаратура, у якую ён прыйшоў у 1923 годзе, узяўшы псеўданім у гонар вулічнай мянушкі свайго дзеда.

Крытыкі невыпадкова называлі Кузьму Чорнага «беларускім Дастаеўскім». Яго творы вылучаюцца глыбокім псіхалагізмам, філасофскім асэнсаваннем гісторыі і пільнай увагай да ўнутранага свету чалавека. Ён лічыў, што «чалавек — гэта цэлы свет», і гэтая думка пранізвае ўсю яго творчасць.

Сярод яго галоўных твораў: «Сястра», «Зямля», «Бацькаўшчына», «Трэцяе пакаленне», «Пошукі будучыні», «Млечны шлях». Ён таксама пісаў апавяданні, аповесці, п'есы, публіцыстыку, перакладаў на беларускую мову творы Пушкіна, Гогаля, Горкага, Караленкі і іншых класікаў.

У гады Вялікай Айчыннай вайны, знаходзячыся ў эвакуацыі, ён працягваў працаваць — пісаў артыкулы для агітацыйных газет, ствараў раманы, нягледзячы на пагаршэнне здароўя. У 1944 годзе Кузьма Чорны вярнуўся ў вызвалены Мінск, але хвароба ўжо была невылечная. 

Імя Кузьмы Чорнага носяць вуліцы ў Мінску, Бабруйску, Нясвіжы і іншых гарадах. У яго родных Цімкавічах дзейнічае літаратурны музей, а мясцовая школа носіць імя пісьменніка. Яго творы застаюцца ў залатым фондзе беларускай літаратуры, а сам ён — прыклад бязмежнай адданасці роднаму слову і народу.